نارین قلعه: از مهم‌ترین و قدیمی‌ترین بناهای شهر نایین، قلعه‌ای است به نام «نارین قلعه» یا «نارنج قلعه». این قلعه بنا بر نوع مصالح و سبک بنا، مربوط به دوران پارت‌ها یا ساسانیان است. که از آن به عنوان دژ یا کهن دژ شهر استفاده می‌شده است. به ویژه آن که این بنا درست درمیان بافت تاریخی نایین قرار گرفته است. درباره کارکرد قلعه اطلاع صحیحی در دست نیست. اما گمان می‌رود این قلعه، همراه با فضای اطراف، مرکز اداری و نظامی شهر بوده باشد. متأسفانه امروزه از این بنا چیزی جز چند دیوار خشتی و بقایای یک قلعه عظیم باقی نمانده است.

 

قلعه عاشوراگاه (آشورگاه): این قلعه از معروف‌ترین بناهای نایین است که بالای کوهی مشرف بر محله زیبای محمدیه قرار گرفته است. عاشوراگاه تقریبا از تمام نقاط محمدیه و از جاده نایین به انارک دیده می‌شود. چنانچه به محض ورود به محمدیه نخستین بنایی که به چشم می‌خورد قلعه عاشوراگاه است. بنابر موقعیت سوق الجیشی این قلعه احتمالا از آن به عنوان دژی دفاعی استفاده می‌شده است

قلعه یا برزو نیستانک: اندکی دورتر از کاروانسرای مشهور نیستانک در مدخل روستا دژی کوچک اما بسیار مستحکم قرار دارد که یکی از دلایل ادعای مردمان مبنی بر تعلق این روستا به برزو نیبره رستم دستان است. این قلعه دارای پی و دیوارهای بسیار قطوری است چندان که نیمی از حجم آن پی‌ها و دیوارها تشکیل می‌دهند. این دژ از بیرون یک مکعب مستطیل عظیم و از درون یک هشت ضلعی کوچک و مدور است. بنای دژ در سه طبقه ساخته شده که طبقه اول آن یک هشتی با سه اتاقک و یک راهرو کوتاه با یک دیوار سنگی است. طبقات دوم و سوم فضای گسترده‌تری هستند که با پله‌های تو در تو به هشتی راه می‌یابند. دژ علاوه بر ورودی کوتاه و در سنگی عظیم، دارای راهی مخفی است که خروج آن گم شده است یا فعلا نا معلوم است